تأسیس شرکت‌های سهامی عام و انتشار سهام توسط آنان از جمله روش‌های تأمین مالی مبتنی بر سرمایه و مستلزم انجام مراحل قانونی خاصی می‌باشد. این مراحل عمدتاً در ارتباط با اخذ مجوز عرضة سهام و ثبت این اوراق نزد سازمان بورس و اوراق بهادار یا اعلام معافیت از ثبت این اوراق نزد سازمان بورس و اوراق بهادار و در نهایت ثبت نزد مرجع ثبت شرکت‌ها می‌باشد.

1 .مراحل تأسیس شرکت‌های سهامی عام

مرحله اول:

 تعیین معافیت یا شمول ثبت

مؤسسان شرکت‌های سهامی عام باید به‌منظور تعیین معافیت یا عدم معافیت سهام در دست انتشار خود مدارک و مستندات ذیل را به سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال نمایند:

  1. فرم تکمیل شده استعلام ثبت؛
  2. اظهارنامه ثبت شرکت در شرف تأسیس؛
  3. گواهی تأیید نام شرکت در شرف تأسیس؛
  4. طرح اساسنامة شرکت در شرف تأسیس.

درصورتی‌که بر اساس اطلاعات و مستندات ارائه‌شده، سهام در دست انتشار شرکت معاف از ثبت شناخته شود، مؤسسان باید اطلاعات ذیل را برای سازمان ارسال نمایند:

  1. فرم تکمیل شده بیانیه ثبت؛
  2. طرح اعلامیه پذیره‌نویسی سهام شرکت در شرف تأسیس.

مرحله دوم: 

صدور مجوز عرضه عمومی و ثبت سهام

اطلاعات و مستندات ارسالی توسط سازمان بورس و اوراق بهادار بررسی گردیده و نتیجه بررسی ظرف مهلت قانونی تعیین‌شده به متقاضی اعلام خواهد شد. در صورت موافقت سازمان بورس و اوراق بهادار، مجوز عرضه عمومی سهام و تأییدیه طرح اعلامیه پذیره‌نویسی جهت ارائه به اداره ثبت شرکت‌ها صادر خواهد شد.

مرحله سوم:

 ثبت نزد مرجع ثبت شرکت‌ها

مؤسسان شرکت باید بعد از دریافت مجوزهای مربوطه از سازمان، به مرجع ثبت شرکت‌ها مراجعه نموده و پس از دریافت اجازه انتشار اعلامیة پذیره‌نویسی از مرجع یادشده، نسبت به درج اعلامیة مزبور در روزنامه‌های تعیین‌شده و شروع پذیره‌نویسی با رعایت قوانین و مقررات اقدام نمایند.

پس از انجام پذیره‌نویسی مؤسسان می‌بایست ظرف مدت 15 روز نسبت به ارسال مدارک زیر به سازمان اقدام نمایند.

  1. فرم تکمیل‌شده تأییدیه بانک در خصوص ماندة حساب در پایان پذیره‌نویسی؛
  2. فهرست پذیره‌نویسان؛
  3. گزارش هیأت مؤسس به مجمع عمومی مؤسس؛
  4. طرح آگهی دعوت پذیره‌نویسان و مؤسسان به مجمع عمومی مؤسس.


مرحله چهارم: 

سازمان پس از بررسی و تأیید پذیره‌نویسی شرکت، اجازه برگزاری مجمع عمومی مؤسس را صادر می‌نماید. مؤسسان بعد از تأیید سازمان می‌توانند نسبت به دعوت از مجمع عمومی مؤسس اقدام نمایند.

مرحله پنجم:

 پس از برگزاری مجمع، مؤسسان باید جهت دریافت تأییدنامة ثبت و تأیید تکمیل فرایند عرضه عمومی، مستندات زیر را به سازمان بورس ارائه نمایند:

  1. صورت‌جلسه مجمع عمومی مؤسس؛
  2. فهرست شرکت‌کنندگان در مجمع عمومی مؤسس؛
  3. یک نسخه از اساسنامه شرکت که در مجمع عمومی مؤسس به تصویب رسیده با امضای هیأت رئیسه مجمع؛

پس از صدور تأییدیه تکمیل فرایند و تأییدیه ثبت شرکت توسط سازمان، مؤسسان باید جهت ثبت شرکت به مرجع ثبت شرکت‌ها مراجعه نمایند.